NASA’nın Mars için kuracağı yeni iletişim sistemini kimin geliştireceği konusunda rekabet bitmedi. Rocket Lab, NASA’nın yaklaşık 700 milyon dolarlık Mars Telecommunications Network (MTN) sözleşmesini Blue Origin’e vermesine resmen itiraz etti.
Rocket Lab, NASA’nın kararının yeniden incelenmesi için ABD Sayıştayı olarak görev yapan Government Accountability Office’e (GAO) resmi başvuruda bulundu. Şirket, NASA’nın seçim sürecinde Kongre tarafından belirlenen uygunluk kriterlerine uymadığını öne sürüyor.
Rocket Lab, NASA’nın değerlendirmesine itiraz ediyor
NASA, 1 Eylül’de Mars Telecommunications Network projesi için Blue Origin’i seçti. Yaklaşık 700 milyon dolara kadar çıkabilecek sözleşme kapsamında şirket; Mars yörüngesinde görev yapacak iletişim aracını tasarlayacak, geliştirecek, uzaya gönderecek ve işletecek.
Ancak sözleşme için yarışan Rocket Lab, NASA’nın değerlendirme sürecinde hata yaptığını savunuyor.
Şirket, kendi teknik teklifinin değerlendirilmesi sırasında NASA’nın yanlış tespitlerde bulunduğunu ve bunlardan hatalı sonuçlar çıkardığını öne sürdü. Rocket Lab ayrıca kurumun kararının Kongre’nin belirlediği uygunluk şartlarıyla uyuşmadığını iddia etti.
Rocket Lab bu nedenle GAO’dan ihale sürecini incelemesini istiyor.
Mars ile Dünya arasındaki iletişimi sağlayacak
Tartışmanın merkezindeki Mars Telecommunications Network, gelecekteki Mars görevleri açısından önemli bir görevi üstlenecek. Mars yörüngesine yerleştirilecek araç, gezegendeki ve çevresindeki uzay araçları ile Dünya arasındaki iletişimi sağlayacak.
Sistem bilimsel verileri, görüntüleri, navigasyon bilgilerini ve görevler için gerekli diğer verileri Dünya’ya aktaracak.
NASA şu anda Mars Odyssey ve Mars Reconnaissance Orbiter gibi eski uzay araçlarından iletişim aktarımı için yararlanıyor. Mars Odyssey 2001’de, Mars Reconnaissance Orbiter ise 2005’te fırlatıldı. Yeni sistem, giderek yaşlanan bu altyapının üzerindeki yükü azaltmayı amaçlıyor.
Blue Origin’ın 2028’e kadar teslim etmesi gerekiyor
NASA’nın mevcut kararına göre Blue Origin, yeni Mars iletişim aracını en geç 31 Aralık 2028’e kadar teslim edecek. NASA, sistemin 2030 yılında Mars’ta çalışmaya başlamasını planlıyor.
Blue Origin projede Blue Ring adlı uzay aracı platformunu temel alacak. Şirket yalnızca aracı geliştirmeyecek; fırlatma ve operasyon süreçlerini de üstlenecek.
Rocket Lab ise yarışa kendi Explorer uzay aracı platformunu temel alan bir tasarımla katılmıştı. Şirket daha önce NASA’nın ESCAPADE Mars görevi için iki uzay aracı geliştirdiğini de teklifinde öne çıkarmıştı.
Benzer bir itirazı Blue Origin da yapmıştı
İlginç olan ise Blue Origin’ın birkaç yıl önce benzer bir süreçten geçmiş olması.
NASA, 2021 yılında Artemis programının ilk insanlı Ay iniş aracı için SpaceX’i seçtiğinde Blue Origin karara GAO nezdinde itiraz etmişti. GAO bu itirazı reddetti. Blue Origin daha sonra NASA’ya dava açtı ancak mahkemeden de istediği sonucu alamadı.
NASA daha sonra ikinci bir Ay iniş sistemi seçmeye karar verdi ve 2023 yılında bu sözleşmeyi Blue Origin kazandı.
Şimdi benzer bir süreç Mars projesinde yaşanıyor. GAO’nun Rocket Lab’ın itirazına vereceği karar, NASA’nın 700 milyon dolarlık Mars iletişim projesinin mevcut planla devam edip etmeyeceğini belirleyecek.
Kaynak: Bağlar
